Khoa Hành chính Học được Học viện giao nhiệm vụ nghiên cứu và giảng dạy cho 2 chuyên ngành Đại học:

- Chuyên ngành Chính sách công

- Chuyên ngành Quản lý công

CHUYÊN NGÀNH CHÍNH SÁCH CÔNG

1.1 Cơ sở chung

         Để quản lý xã hội, nhà nước sử dụng một hệ thống các công cụ trong đó có chính sách nhằm định hướng và tạo động lực cho các quá trình kinh tế - xã hội. Thông qua chính sách, Nhà nước tác động trực tiếp đến các đối tượng để khuyến khích họ vận động, phát triển theo định hướng. Sự thành công của một chính sách có ảnh hưởng trực tiếp, lâu dài đến mọi mặt của đời sống xã hội. Muốn có được những chính sách khả thi, thì yếu tố quyết định là cần có chủ thể quản lý chính sách chuyên nghiệp. Nhận thức được tầm quan trọng này, nhiều nước trên thế giới đã hình thành và phát triển mạnh chuyên ngành Chính sách công để đào tạo, bồi dưỡng một đội ngũ tinh thông về hoạch định, thực thi, phân tích và đánh giá chính sách công, trong đó phần lớn là công chức trong hệ thống hành chính nhà nước.

        Ở nước ta, trong suốt thời kỳ quá độ, Đảng và Nhà nước đã hoạch định và thực thi thành công khá nhiều chính sách, nhất là các chính sách xã hội, an ninh, quốc phòng. Gần đây, do sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước đến các chính sách kinh tế nên đã tạo ra những bước chuyển rõ nét về tăng trưởng của các ngành, vùng và toàn nền kinh tế. Trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường hội nhập hiện nay chính sách càng có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy những mặt tích cực, hạn chế những tiêu cực của kinh tế thị trường để xã hội phát triển ổn định bền vững.

         Tuy nhiên trong thực tế của thời kỳ đổi mới vừa qua, có không ít những biểu hiện thiếu tập trung trong việc hoạch định và tổ chức thực thi chính sách, nhất là những chính sách về kinh tế, những chính sách liên quan đến quản lý và sử dụng các yếu tố, các đối tượng quan trọng trong xã hội như chính sách lao động, đất đai, chính sách xây dựng cơ sở hạ tầng, chính sách đầu tư, phát triển sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, chính sách về lưu thông hàng hoá, chính sách xuất- nhập khẩu hàng hoá, vốn, công nghệ v.v. Tình trạng trên đây đã được Đảng ta đánh giá trong báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng toàn quốc lân thứ IX : “Một số cơ chế, chính sách còn thiếu, chưa nhất quán, chưa sát với cuộc sống, thiếu tính khả thi. Có những chính sách đúng bị biến dạng qua nhiều tầng nấc hành chính quan liêu. ”(Văn kiện Đại hội IX- Báo cáo chính trị – trang 19).

            Nguyên nhân của tình trạng trên đây là do một số cán bộ, công chức trong các cơ quan nhà nước nhận thức chưa đầy đủ về chính sách, thiếu chuyên môn nghiệp vụ về xây dựng và điều hành chính sách dẫn đến tình trạng tản mạn trong việc thực thi chính sách, vi phạm nguyên tắc tập trung trong quản lý nhà nước. Không những thế, tình trạng trên đây còn gây nên sự thiếu công bằng giữa các đối tượng thụ hưởng chính sách ở các ngành, các địa phương trong cả nước và cản trở việc huy động các nguồn lực cho sự nghiệp phát triển của đất nước.

1.2. Cơ sở thực tiễn:

            Là trung tâm quốc gia về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức của cả nước, Học viện Hành chính quốc gia có chức năng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp cho bộ máy nhà nước. Để thực hiện tốt chức năng của mình Học viện cần mở rộng các chuyên ngành đào tạo, trong đó có chuyên ngành Chính sách công.

      Sau nhiều năm thực hiện nhiệm vụ Học viện giao, Khoa Hành chính học đã đảm nhận việc biên soạn hầu hết các giáo trình và tài liệu giảng dạy cho các đối tượng trên, trong đó có 02 tài liệu về hoạch định chính sách công và phân tích chính sách công. Đồng thời, từ thực tế giảng dạy những năm qua, Khoa nhận thấy cán bộ, công chức rất mong được đào tạo, bồi dưỡng sâu hơn về chuyên ngành này. Trong năm 2006 Khoa đã mở thí điểm 05 lớp với 150 học viên cho các Bộ ngành, đều được các học viên ủng hộ cao.

      Từ những lý do trên đây, Khoa xin được nghiên cứu xây dựng khung chương trình đào tạo đại học và sau đại học chuyên ngành Chính sách công và phát triển tại Học viện Hành chính quốc gia.

1.3 Định hướng nội dung cho chuyên ngành chính sách công

            Chuyên ngành chính sách công tại Học viện Hành chính có những đặc trưng riêng biệt sau:

            Thứ nhất, đối tượng nghiên cứu là chính sách công, một công cụ quan trọng trong quản lí hành chính nhà nước. Do đó, chương trình chuyên ngành tập trung vào nghiên cứu các chính sách Nhà nước trên các lĩnh vực của đời sống xã hội như: chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội và môi trường để tăng cường quản lý vĩ mô nền kinh tế-xã hội.

            Thứ hai, chương trình chuyên ngành sẽ tập trung vào các nội dung của chu trình chính sách như: hoạch định, phân tích thực thi, đánh giá chính sách của Nhà nước. Chương trình sẽ đi sâu vào các kiến thức và kỹ năng nhằm nâng cao năng lực tìm kiếm vấn đề chính sách, phân tích và thực thi chính sách công của các cấp chính quyền, các cơ quan và tổ chức nhà nước. Ở Việt Nam hiện nay đang có sự thiếu hụt đáng kể về năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là về chính sách công. Việc mở thêm chuyên ngành đào tạo chuyên sâu về chính sách công tuy còn khá mới mẻ song là yêu cầu hết sức cấp bách trong bối cảnh cải cách nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hành chính nhà nước theo xu thế hội nhập

1.5 Mục tiêu của chuyên ngành và đối tượng đào tạo

            a. Mục tiêu xây dựng chuyên ngành:

Chuyên ngành Chính sách công được xây dựng nhằm từng bước cụ thể hóa ngành Hành chính công thuộc khối ngành Hành chính học để đáp ứng yếu cầu đào tạo, bồi dưỡng những kiến thức và kỹ năng cơ bản trong hoạch định, thực thi và quản lý chu trình chính sách công.

 Nếu chuyên ngành được thực hiện, bằng cử nhân chính sách công được coi như là một bằng mang tính nghề nghiệp hơn là một loại bằng cấp mang tính hàn lâm. Nghĩa là, người học được đào tạo ra để làm việc trong các cơ quan thuộc khu vực công hoặc các tổ chức phi lợi nhuận, mà cụ thể là để trở thành những nhà tư vấn chính sách hoặc hoạch định chính sách. Chính vì vậy, chương trình của chuyên ngành chính sách công phải hàm chứa một hệ thống lý thuyết, nghiệp vụ, kỹ năng phân tích chính sách công và năng lực thực tế để tiếp cận và giải quyết được các vấn đề chính sách.

       Nếu được đào tạo, sau khi tốt nghiệp, học viên cú những kiến thức cơ bản về xây dựng, thực thi và phân tích, đánh giá chính sách công; giúp họ có khả năng hiểu rõ, phân tích và xử lý các vấn đề chuyên môn trong việc hoạch định, phân tích, thực thi và đánh giá chính sách công. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể tham gia vào công tác xây dựng chính sách công, tổ chức thực thi và đánh giá chính sách công trong các cơ quan, tổ chức trong bộ máy nhà nước, trong tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội hoặc làm công tác nghiên cứu, giảng dạy về chính sách công.

            b. Đối tượng đào tạo:

- Các sinh viên đã trúng tuyển kỳ thi tuyển sinh quốc gia vào Học viện Hành chính (Ngành Hành chính học) có nguyện vọng theo học phân ngành Chính sách công.

- Những cán bộ, công chức và công dân trong xã hội đã có 01 bằng đại học thuộc các chuyên ngành khác nhau có nhu cầu học bằng 2 cử nhân hành chính học- phân ngành chính sách công

3.2 Các môn học đào tạo chuyên sâu cử nhân chính sách công

            Khối kiến thức chuyên ngành Chính sách công dự kiến gồm 05 môn bắt buộc với 20 đvht và 02 môn tự chọn có định hướng với 5 đvht sẽ thay thế cho một số học phần ở khối kiến thức chuyên ngành hay bổ trợ trong chương trình của Học viện Hành chính hiện nay (Do Giám đốc Học viện quyết định lựa chọn).

Các môn học cụ thể như sau: